Somnath Temple Mega Demolition Controversy: સોમનાથ મંદિર નજીક મધરાતે મેગા ડિમોલિશન, રક્ષિત ફારસી શિલાલેખને લઈને ઉઠ્યા સવાલ

Somnath Temple Mega Demolition Controversy: પ્રથમ જ્યોતિર્લિંગ સોમનાથ મહાદેવ મંદિર નજીક મધરાતે ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત વચ્ચે તંત્ર દ્વારા મેગા ડિમોલિશનની કાર્યવાહી કરવામાં આવતા સમગ્ર વિસ્તારમાં ચર્ચા જાગી છે. બુલડોઝર અને અન્ય સાધનોની મદદથી અનધિકૃત બાંધકામો દૂર કરવામાં આવ્યા બાદ હવે સ્થળ પરથી કાટમાળ હટાવવાની કામગીરી ચાલી રહી છે.

જોકે, આ સમગ્ર કાર્યવાહી વચ્ચે એક મહત્વનો સવાલ સામે આવ્યો છે. જે સ્થળે ડિમોલિશન કરવામાં આવ્યું ત્યાં ગુજરાત રાજ્યના પુરાતત્ત્વ વિભાગ દ્વારા રક્ષિત જાહેર કરાયેલા ફારસી શિલાલેખ અંગે હવે સ્થિતિ શું છે? આ શિલાલેખને કોઈ નુકસાન થયું છે કે તેને સુરક્ષિત રીતે બીજી જગ્યાએ ખસેડવામાં આવ્યો છે, તે અંગે હજુ સુધી તંત્ર તરફથી સ્પષ્ટ માહિતી સામે આવી નથી.

Somnath Temple Mega Demolition Controversy વચ્ચે રક્ષિત શિલાલેખ ચર્ચામાં

સોમનાથ મંદિર નજીક જે સ્થળે ડિમોલિશનની કાર્યવાહી થઈ ત્યાં પુરાતત્ત્વ વિભાગનું એક બોર્ડ લગાવવામાં આવ્યું હતું. આ બોર્ડ પર સ્થળના ઐતિહાસિક મહત્વ અને ફારસી શિલાલેખ વિશે માહિતી આપવામાં આવી હતી.

બોર્ડ પર આપવામાં આવેલી માહિતી મુજબ, અહીં ગાજી સુલતાન અહેમદ કાદરી મસ્જિદ સાથે જોડાયેલો ફારસી લિપિમાં કોતરાયેલો શિલાલેખ હતો. તેમાં સુલતાન અહમદશાહ બિન મહમ્મદશાહના સમયકાળનો ઉલ્લેખ હોવાનું જણાવાયું હતું. આ ઉપરાંત અબુલફતાએ આ મસ્જિદનું નિર્માણ કરાવ્યું હોવાની માહિતી પણ શિલાલેખ સાથે જોડાયેલી હોવાનું જણાવાયું હતું.

આ કારણે આ સ્થળ માત્ર સામાન્ય બાંધકામનો વિસ્તાર નહોતો, પરંતુ તેની સાથે ઐતિહાસિક મહત્વ પણ જોડાયેલું હતું. હવે ડિમોલિશન બાદ આ ઐતિહાસિક નિશાનીની સુરક્ષાને લઈને લોકોમાં સવાલો ઉઠી રહ્યા છે.

રક્ષિત સ્મારકને નુકસાન પહોંચાડવા અંગે કાયદાની જોગવાઈનો ઉલ્લેખ

સ્થળ પર એક અન્ય બોર્ડ પણ લગાવવામાં આવ્યું હોવાનું સામે આવ્યું છે. તેમાં જૂનાગઢ સ્ટેટના Ancient Monument સંબંધિત કાયદાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

આ બોર્ડમાં શિલાલેખને નુકસાન પહોંચાડનાર, તેને બેડોળ કરનાર અથવા તેને મૂળ જગ્યાએથી હટાવનાર વ્યક્તિ સામે કાર્યવાહી અને સજાની જોગવાઈ હોવાનો ઉલ્લેખ કરવામાં આવ્યો હતો.

હવે આ જ બાબતને લઈને સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે જો શિલાલેખ ખરેખર રક્ષિત સ્મારક તરીકે નોંધાયેલો હતો તો ડિમોલિશન પહેલાં તેની સુરક્ષા માટે શું વ્યવસ્થા કરવામાં આવી હતી?

શું પુરાતત્ત્વ વિભાગને ડિમોલિશનની જાણ કરવામાં આવી હતી? શું શિલાલેખને અગાઉથી સુરક્ષિત જગ્યાએ ખસેડવામાં આવ્યો હતો? જો ખસેડવામાં આવ્યો હોય તો તે ક્યાં રાખવામાં આવ્યો છે? અને જો તેને નુકસાન થયું હોય તો જવાબદારી કોની રહેશે? આવા અનેક સવાલો હાલ ચર્ચામાં છે.

ડિમોલિશન બાદ શિલાલેખ ક્યાં છે?

ડિમોલિશન બાદ સ્થળ પર કાટમાળના ઢગલા જોવા મળી રહ્યા છે. આવી સ્થિતિમાં રક્ષિત શિલાલેખની હાલની સ્થિતિ અંગે ચિંતા વધુ વધી છે.

સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે તંત્ર અથવા પુરાતત્ત્વ વિભાગ તરફથી હજુ સુધી એવી કોઈ સ્પષ્ટ માહિતી જાહેર કરવામાં આવી નથી કે શિલાલેખને સંપૂર્ણ રીતે સુરક્ષિત રાખવામાં આવ્યો છે.

જો તેને ડિમોલિશન પહેલાં જ બીજી જગ્યાએ ખસેડવામાં આવ્યો હોય તો તેની પણ સત્તાવાર માહિતી લોકો સમક્ષ મૂકવી જરૂરી બને છે. બીજી તરફ, જો ડિમોલિશન દરમિયાન તેને કોઈ નુકસાન થયું હોય તો તે અંગે પણ સ્પષ્ટતા થવી જોઈએ.

સોમનાથ જેવા ઐતિહાસિક સ્થળે આવી બાબતને લઈને કોઈપણ પ્રકારની અસ્પષ્ટતા લોકોમાં સ્વાભાવિક રીતે સવાલો ઊભા કરે છે.

તંત્રનો દાવો શું છે?

ડિમોલિશનને લઈને તંત્ર તરફથી એવો દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે સોમનાથ કોરિડોર પ્રોજેક્ટ હેઠળ સરકારે વેચાણ મારફતે મેળવેલી મિલકતોમાં જ આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી રહી છે.

એટલે કે સરકારના કહેવા મુજબ, જે મિલકતો કાયદેસર રીતે ખરીદવામાં આવી છે અને કોરિડોર માટે જરૂરી છે, ત્યાંથી બાંધકામો દૂર કરવામાં આવી રહ્યા છે.

જોકે, કયા સ્થળની કઈ મિલકત ખરીદવામાં આવી હતી, ડિમોલિશન માટે કઈ પ્રક્રિયા અપનાવવામાં આવી અને રક્ષિત ઐતિહાસિક વસ્તુઓની સુરક્ષા માટે શું પગલાં લેવામાં આવ્યા હતા, તેની વિગતવાર માહિતી હજુ સુધી જાહેર કરવામાં આવી નથી.

મધરાતે કાર્યવાહીથી પણ ચર્ચા તેજ

સોમનાથ મંદિર નજીક મધરાતે ભારે પોલીસ બંદોબસ્ત વચ્ચે કાર્યવાહી હાથ ધરવામાં આવી હોવાથી સમગ્ર મામલો વધુ ચર્ચામાં આવ્યો છે. બુલડોઝર સહિતની મશીનરી સ્થળ પર પહોંચાડવામાં આવી હતી અને અનધિકૃત ગણાતા બાંધકામો દૂર કરવામાં આવ્યા હતા.

ડિમોલિશન બાદ હવે કાટમાળ હટાવવાની કામગીરી ચાલી રહી છે. પરંતુ બાંધકામો હટાવ્યા પછી હવે લોકોનું ધ્યાન ઐતિહાસિક શિલાલેખ તરફ ગયું છે.

કારણ કે વિકાસ કામગીરી પોતાની જગ્યાએ છે, પરંતુ ઐતિહાસિક વારસો એક વખત નષ્ટ થાય તો તેને ફરીથી મૂળ સ્વરૂપમાં લાવવો સરળ નથી.

કલેક્ટર તરફથી સ્પષ્ટ જવાબની રાહ

આ મામલે જિલ્લા કલેક્ટરનો ટેલિફોનિક સંપર્ક કરવામાં આવ્યો હોવાની માહિતી છે. જોકે, શિલાલેખની સ્થિતિ અને ડિમોલિશન અંગે પૂછવામાં આવેલા સવાલો પર કલેક્ટર તરફથી કોઈ સ્પષ્ટ જવાબ મળ્યો ન હોવાનું જણાવાયું છે.

તંત્ર તરફથી સ્પષ્ટતા ન મળતાં હવે આ મામલે લોકોની ઉત્સુકતા વધી રહી છે.

સોમનાથ મંદિર માત્ર ધાર્મિક આસ્થાનું કેન્દ્ર નથી, પરંતુ તેની આસપાસનો વિસ્તાર અનેક ઐતિહાસિક ઘટનાઓ અને વારસો પણ ધરાવે છે. તેથી વિકાસના કામો સાથે સાથે ઐતિહાસિક અવશેષોની સુરક્ષા પણ એટલી જ જરૂરી છે.

આ પણ વાંચો: Bhavnagar Kharkadi: ખરકડીમાં ડુપ્લીકેટ દારૂ પીવાથી યુવકનું મોત, 5 લોકો હોસ્પિટલમાં

પુરાતત્ત્વ વિભાગે સ્પષ્ટતા કરવી જરૂરી

હવે લોકોની નજર ગુજરાતના પુરાતત્ત્વ વિભાગ અને જિલ્લા તંત્રની સત્તાવાર સ્પષ્ટતા પર છે. ખાસ કરીને ફારસી શિલાલેખ અંગે ચાર બાબતોનો જવાબ મહત્વનો છે-શિલાલેખ ડિમોલિશન પહેલાં ક્યાં હતો, તેની સુરક્ષા માટે શું વ્યવસ્થા કરાઈ, હાલ તેની સ્થિતિ શું છે અને ડિમોલિશન દરમિયાન તેની દેખરેખ કોણે રાખી હતી?

જો શિલાલેખને સુરક્ષિત રીતે ખસેડવામાં આવ્યો હોય તો તંત્રએ તેની માહિતી જાહેર કરવી જોઈએ. અને જો કોઈ નુકસાન થયું હોય તો તેની પણ યોગ્ય તપાસ થવી જોઈએ.

Somnath Temple Mega Demolition Controversy હવે માત્ર બાંધકામો હટાવવાની કાર્યવાહી પૂરતી રહી નથી. આ સમગ્ર મામલો હવે ઐતિહાસિક વારસાની સુરક્ષા અને તંત્રની જવાબદારી સાથે જોડાઈ ગયો છે.

સોમનાથ જેવા ઐતિહાસિક અને ધાર્મિક રીતે મહત્વના સ્થળે રક્ષિત સ્મારક અંગે કોઈપણ સવાલ ઊભો થાય ત્યારે તેની પાછળનું સાચું કારણ લોકો સુધી પહોંચવું જરૂરી છે. હાલ સૌથી મોટો સવાલ એ જ છે કે ડિમોલિશન બાદ રક્ષિત ફારસી શિલાલેખની હાલની સ્થિતિ શું છે અને તેને સુરક્ષિત રાખવા માટે તંત્રએ ખરેખર શું પગલાં લીધાં?

આ સવાલોના સત્તાવાર જવાબ મળે ત્યાર બાદ જ સમગ્ર Somnath Temple Mega Demolition Controversy અંગેની સ્થિતિ વધુ સ્પષ્ટ થઈ શકશે.

આ પણ વાંચો: Surendranagar Wadhwan Wife Murder: ઘરકંકાસમાં પતિએ પત્નીની હત્યા કરી, આરોપી ફરાર