Gujarat government scheme દ્વારા રાજ્યના આદિવાસી સમાજ માટે એક મહત્વપૂર્ણ આરોગ્યલક્ષી નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે. ગંભીર બીમારીઓથી પીડાતા અને મોંઘી સારવારનો ખર્ચ ઉઠાવી ન શકતા અનુસૂચિત જનજાતિના દર્દીઓને હવે મોટી રાહત મળશે. વર્ષ 2026-27થી રાજ્ય સરકારે નવી સહાય યોજના અમલમાં મૂકવાનો નિર્ણય કર્યો છે, જેના માટે ₹2 કરોડનું બજેટ ફાળવવામાં આવ્યું છે.
આ યોજનાનો મુખ્ય હેતુ એવો છે કે પૈસાની અછતના કારણે કોઈ પણ આદિવાસી દર્દી કિડની, લીવર, હૃદય અથવા અન્ય અંગોના ટ્રાન્સપ્લાન્ટ જેવી જીવન બચાવતી સારવારથી વંચિત ન રહે.
Gujarat government ની નવી યોજના શું છે?
Gujarat government દ્વારા શરૂ કરાયેલી આ યોજના હેઠળ અનુસૂચિત જનજાતિના દર્દીઓને કિડની, લીવર, હૃદય, પેનક્રિયાઝ સહિત વિવિધ અંગોના ટ્રાન્સપ્લાન્ટ અને જરૂરી હોય ત્યાં રોબોટિક સર્જરી માટે આર્થિક સહાય આપવામાં આવશે.
મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલના નેતૃત્વ હેઠળ રાજ્ય સરકારે આ નિર્ણય લીધો છે. આદિજાતિ વિકાસ મંત્રી નરેશભાઈ પટેલ અને રાજ્યમંત્રી પી.સી. બરંડાના માર્ગદર્શન હેઠળ આદિજાતિ વિકાસ વિભાગે યોજનાને વહીવટી મંજૂરી પણ આપી દીધી છે.
સરકારનું માનવું છે કે આ યોજના હજારો આદિવાસી પરિવારો માટે આરોગ્ય ક્ષેત્રે મોટી મદદરૂપ બનશે.
IKDRC અમદાવાદ રહેશે નોડલ એજન્સી
યોજનાના અમલીકરણ માટે અમદાવાદ સિવિલ હોસ્પિટલ કેમ્પસમાં આવેલી જાણીતી સરકારી સંસ્થા Institute of Kidney Diseases and Research Centre (IKDRC)ને નોડલ એજન્સી તરીકે જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે.
IKDRC દ્વારા દર્દીઓની અરજીની ચકાસણી, સારવાર માટેની મંજૂરી, ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કમિટીની ક્લિનિકલ મંજૂરી અને સહાયની સમગ્ર પ્રક્રિયા સંચાલિત કરવામાં આવશે.
સહાય કેવી રીતે મળશે?
આ યોજના સીધી રીતે PMJAY (આયુષ્માન ભારત) અને મા-કાર્ડ સાથે જોડાયેલી રહેશે.
સૌ પ્રથમ દર્દીને PMJAY અથવા મા-કાર્ડ હેઠળ મળતી સહાય આપવામાં આવશે. ત્યારબાદ જે ખર્ચ બાકી રહેશે તે આ નવી યોજના હેઠળ ચૂકવવામાં આવશે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ દર્દીના ટ્રાન્સપ્લાન્ટનો કુલ ખર્ચ ₹6 લાખ થાય અને PMJAY હેઠળ ₹3 લાખની સહાય મળે, તો બાકીના ₹3 લાખ સરકાર આ યોજના હેઠળ ચૂકવશે.
ખાનગી હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે પણ મળશે લાભ
જો દર્દી ખાનગી હોસ્પિટલમાં સારવાર કરાવવાનું પસંદ કરે તો પણ યોજના હેઠળ સહાય મળી શકશે, પરંતુ કેટલીક શરતો લાગુ પડશે.
ધારો કે ખાનગી હોસ્પિટલમાં ટ્રાન્સપ્લાન્ટનો ખર્ચ ₹10 લાખ છે, જ્યારે સરકારી હોસ્પિટલ એટલે કે IKDRCમાં એ જ સારવારનો દર ₹6 લાખ નક્કી છે. આવી સ્થિતિમાં PMJAY હેઠળ મળતી સહાય બાદ સરકાર માત્ર સરકારી હોસ્પિટલના મંજૂર દર મુજબ જ બાકીની સહાય આપશે.
એટલે ખાનગી હોસ્પિટલનો વધારાનો ખર્ચ સરકાર ચૂકવશે નહીં.
કોણ લઈ શકશે યોજનાનો લાભ?
આ યોજનાનો લાભ મેળવવા માટે કેટલીક જરૂરી શરતો રાખવામાં આવી છે.
અરજદાર ગુજરાતના અનુસૂચિત જનજાતિ (ST) સમુદાયના હોવા જોઈએ.
માન્ય જાતિનું પ્રમાણપત્ર રજૂ કરવું ફરજિયાત રહેશે.
દર્દી પાસે PMJAY અથવા મા-કાર્ડ હોવો જરૂરી છે.
સારવાર પહેલાં IKDRCનો સંપર્ક કરવો ફરજિયાત રહેશે.
ખાનગી હોસ્પિટલમાં સારવાર માટે પણ IKDRCની પૂર્વ મંજૂરી લેવી પડશે.
IKDRCની ટ્રાન્સપ્લાન્ટ કમિટી તરફથી ક્લિનિકલ મંજૂરી મળ્યા બાદ જ સહાય આપવામાં આવશે.
સરકારે એ પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે અંગદાન કરનાર વ્યક્તિ કોઈપણ સમાજ કે જાતિના હોઈ શકે છે, પરંતુ આર્થિક સહાય માત્ર અનુસૂચિત જનજાતિના અંગ મેળવનાર દર્દીને જ મળશે.
આ પણ વાંચો: Gaurav Dave Indore: ઇન્દોરના યુવાનનું અંગદાન બન્યું 6 લોકો માટે જીવનદાન
સ્કૂલના બાળકોને આ યોજના લાગુ નહીં પડે
સરકારે જણાવ્યું છે કે શાળામાં અભ્યાસ કરતા બાળકોને પહેલેથી જ સ્કૂલ હેલ્થ પ્રોગ્રામ હેઠળ સંપૂર્ણ મફત સારવાર આપવામાં આવે છે. તેથી તેમને આ નવી યોજનામાં અલગથી સામેલ કરવામાં આવ્યા નથી.
પારદર્શિતા માટે ઓનલાઈન સિસ્ટમ
Gujarat government આ યોજનાના અમલીકરણમાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા જાળવવા માંગે છે. તેથી સમગ્ર પ્રક્રિયા ઓનલાઈન રાખવામાં આવશે.
મંજૂર થયેલી સહાયની રકમ Direct Benefit Transfer (DBT) અથવા મુખ્યમંત્રી ડેશબોર્ડ પોર્ટલ મારફતે સીધી જ લાભાર્થીના ખાતામાં જમા કરવામાં આવશે.
આ ઉપરાંત યોજનાની કામગીરી પર સતત નજર રાખવા માટે સમયાંતરે સોશિયલ ઓડિટ, થર્ડ પાર્ટી વેરિફિકેશન અને વહીવટી સમીક્ષા પણ કરવામાં આવશે જેથી સહાય યોગ્ય વ્યક્તિ સુધી પારદર્શક રીતે પહોંચી શકે.
આ પણ વાંચો: Nipun Gujarat Abhiyan: શિક્ષણમાં નવી દિશા, રાજ્યભરમાં આજથી બેઝલાઇન સર્વેની શરૂઆત
આદિવાસી પરિવારો માટે મોટી રાહત
મોંઘી સારવારના કારણે અનેક પરિવારો માટે ઑર્ગન ટ્રાન્સપ્લાન્ટ જેવી સારવાર કરાવવી મુશ્કેલ બની જાય છે. આવી સ્થિતિમાં Gujarat governmentની આ નવી યોજના આદિવાસી સમાજ માટે આશીર્વાદ સમાન સાબિત થઈ શકે છે.
આર્થિક મુશ્કેલીને કારણે કોઈ દર્દી જીવન બચાવતી સારવારથી વંચિત ન રહે અને આધુનિક તબીબી સુવિધાનો લાભ દરેક જરૂરિયાતમંદ સુધી પહોંચે, એ દિશામાં રાજ્ય સરકારનું આ પગલું મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહ્યું છે.