Alangમાં પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડવાના મામલે ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ (GPCB)એ મોટી કાર્યવાહી કરી છે. ભાવનગર જિલ્લાના વિશ્વપ્રસિદ્ધ Alang શિપ બ્રેકિંગ યાર્ડના પ્લોટ નં. 88ના માલિક સામે નિયમોના ભંગ બદલ કડક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે. GPCBએ પ્લોટને તાત્કાલિક અસરથી ક્લોઝર નોટિસ ફટકારી છે અને સાથે જ ₹25 લાખનો દંડ પણ ફટકાર્યો છે. આ કાર્યવાહી બાદ સમગ્ર Alang શિપ બ્રેકિંગ ઉદ્યોગમાં ચર્ચાનો માહોલ સર્જાયો છે.
Alangમાં દરિયામાં પર્લાઈટ પાવડર ભળતા પર્યાવરણને નુકસાન
મળતી માહિતી પ્રમાણે Alangમાં શિપ બ્રેકિંગ દરમિયાન પર્લાઈટ પાવડર મોટી માત્રામાં દરિયામાં ભળી ગયો હતો. જેના કારણે દરિયાની સપાટી પર સફેદ પડ જોવા મળ્યો હતો. આ ઘટનાએ સ્થાનિક લોકો અને પર્યાવરણપ્રેમીઓમાં ચિંતા વધારી હતી, કારણ કે દરિયાઈ જીવસૃષ્ટિ અને સમુદ્રી પર્યાવરણ પર તેની સીધી અસર થઈ શકે છે.
દરિયાઈ વિસ્તારમાં ઔદ્યોગિક કચરો અથવા અન્ય સામગ્રીનું બેદરકારીપૂર્વક નિકાલ કરવામાં આવે તો તેની લાંબા ગાળાની અસર સમગ્ર દરિયાઈ ઇકોસિસ્ટમ પર પડે છે. આ ઘટનાએ ફરી એક વખત Alangમાં પર્યાવરણના નિયમોના પાલન અંગે સવાલો ઉભા કર્યા છે.
લેખિત ફરિયાદ બાદ GPCBએ કરી સ્થળ તપાસ
આ સમગ્ર મામલે સામાજિક આગેવાન સુખદેવસિંહ ગોહિલે ગુજરાત પ્રદૂષણ નિયંત્રણ બોર્ડ સમક્ષ લેખિત ફરિયાદ નોંધાવી હતી. ફરિયાદ સાથે ઘટનાના પુરાવા પણ રજૂ કરવામાં આવ્યા હતા. ફરિયાદ મળ્યા બાદ GPCBના અધિકારીઓએ તાત્કાલિક સ્થળ પર પહોંચી તપાસ હાથ ધરી હતી.
તપાસ દરમિયાન નિયમોનું ઉલ્લંઘન થયાનું સામે આવતા અધિકારીઓએ પ્લોટ નં. 88 સામે કડક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો. પરિણામે પ્લોટના માલિકને ક્લોઝર નોટિસ આપવામાં આવી અને ₹25 લાખનો દંડ પણ વસૂલવાનો આદેશ કરવામાં આવ્યો.
પર્યાવરણની સુરક્ષા માટે કડક સંદેશ
આ કાર્યવાહી બાદ સુખદેવસિંહ ગોહિલે જણાવ્યું કે થોડાક આર્થિક લાભ માટે કુદરત સાથે ચેડાં કરવું યોગ્ય નથી. તેમણે Alangમાં કામ કરતા તમામ શિપ બ્રેકરો અને ઉદ્યોગકારોને પર્યાવરણના નિયમોનું કડક પાલન કરવાની અપીલ કરી.
તેમણે કહ્યું કે દરિયો માત્ર આજની પેઢી માટે નહીં પરંતુ આવનારી પેઢીઓ માટે પણ અમૂલ્ય સંપત્તિ છે. જો આજે પર્યાવરણની સુરક્ષા કરવામાં બેદરકારી રાખવામાં આવશે તો ભવિષ્યમાં તેની ગંભીર અસર જોવા મળશે.
Alangના શિપ બ્રેકિંગ ઉદ્યોગ માટે ચેતવણી સમાન કાર્યવાહી
GPCBની આ કાર્યવાહીથી સ્પષ્ટ સંદેશ ગયો છે કે હવે પર્યાવરણને નુકસાન પહોંચાડતી કોઈપણ બેદરકારી સહન કરવામાં આવશે નહીં. નિયમોનું પાલન નહીં કરનાર સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે, પછી તે કોઈપણ પ્લોટ કે કંપની કેમ ન હોય.
પર્યાવરણપ્રેમીઓએ પણ આ નિર્ણયનું સ્વાગત કર્યું છે. તેમનું માનવું છે કે આવી કાર્યવાહીથી અન્ય પ્લોટ સંચાલકો પણ સાવચેત બનશે અને દરિયાઈ પર્યાવરણની સુરક્ષા માટે વધુ જવાબદારીપૂર્વક કામગીરી કરશે.
Alangમાં પર્યાવરણ અને વિકાસ વચ્ચે સંતુલન જરૂરી
Alang વિશ્વના સૌથી મોટા શિપ રિસાયક્લિંગ યાર્ડમાંનું એક છે અને હજારો લોકોને રોજગાર આપે છે. પરંતુ ઔદ્યોગિક વિકાસ સાથે પર્યાવરણની સુરક્ષા પણ એટલી જ જરૂરી છે. GPCBની તાજેતરની કાર્યવાહી એ વાતનો પુરાવો છે કે વિકાસના નામે પર્યાવરણ સાથે કોઈપણ પ્રકારનું સમાધાન કરવામાં આવશે નહીં.
આ ઘટના પછી Alangના તમામ શિપ બ્રેકિંગ પ્લોટ સંચાલકો માટે એક સ્પષ્ટ સંદેશ છે કે પર્યાવરણના નિયમોનું પાલન કરવું હવે માત્ર ફરજ નહીં પરંતુ અનિવાર્ય જવાબદારી બની ગયું છે. જો નિયમોનો ભંગ થશે તો ક્લોઝર નોટિસ અને ભારે દંડ જેવી કાર્યવાહીનો સામનો કરવો પડશે.