Glue traps પર ગુજરાત સરકારે મોટો નિર્ણય લીધો છે. રાજ્યમાં હવે ઉંદર અને અન્ય નાના પ્રાણીઓને પકડવા માટે વપરાતા Glue traps (સ્ટિકી બોર્ડ)ના ઉત્પાદન, વેચાણ, સંગ્રહ અને ઉપયોગ પર તાત્કાલિક અસરથી સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લગાવી દેવામાં આવ્યો છે. સરકારનું કહેવું છે કે આવા સાધનોના કારણે પ્રાણીઓને લાંબા સમય સુધી અસહ્ય પીડા ભોગવવી પડે છે, જે પ્રાણીઓ પ્રત્યેની ક્રૂરતા ગણાય છે. નવા આદેશ બાદ હવે સમગ્ર ગુજરાતમાં Glue trapsનો ઉપયોગ ગેરકાયદેસર માનવામાં આવશે.
કૃષિ વિભાગે જાહેર કર્યો સત્તાવાર ઠરાવ
ગુજરાત સરકારના કૃષિ, ખેડૂત કલ્યાણ અને સહકાર વિભાગે આ અંગે સત્તાવાર ઠરાવ જાહેર કર્યો છે. સરકારના જણાવ્યા મુજબ Glue trapsનો ઉપયોગ પ્રાણીઓ પ્રત્યે ક્રૂરતા અટકાવ અધિનિયમ, 1960ની જોગવાઈઓનું ઉલ્લંઘન કરે છે. તેથી રાજ્યમાં આવા સાધનો પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ લાદવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
સરકારે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હવે કોઈપણ વ્યક્તિ કે વેપારી Glue trapsનું ઉત્પાદન, વેચાણ, સંગ્રહ, સપ્લાય અથવા ઉપયોગ કરી શકશે નહીં.
Animal Welfare Board of Indiaએ પણ વ્યક્ત કરી હતી ચિંતા
સરકારે પોતાના નિર્ણયમાં Animal Welfare Board of India (AWBI)ની માર્ગદર્શિકાનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો છે. બોર્ડે અગાઉથી જ Glue trapsને અત્યંત ક્રૂર સાધન ગણાવ્યા હતા અને તેનો ઉપયોગ બંધ કરવાની ભલામણ કરી હતી.
AWBIનું માનવું છે કે આવા ટ્રેપમાં માત્ર ઉંદરો જ નહીં, પરંતુ પક્ષીઓ અને અન્ય નાના પ્રાણીઓ પણ અજાણતા ફસાઈ જાય છે અને લાંબા સમય સુધી પીડા સહન કરે છે.
Glue traps કેમ ગણાય છે ક્રૂર?
Glue trapsમાં ખૂબ જ ચીકણો અને ન સૂકાતો ગુંદર લગાવવામાં આવે છે. કોઈ પણ પ્રાણી કે પક્ષી તેના સંપર્કમાં આવે એટલે તરત જ તેમાં ચોંટી જાય છે અને બહાર નીકળી શકતું નથી.
ફસાયેલા પ્રાણીઓ છૂટવા માટે સતત સંઘર્ષ કરે છે, જેના કારણે તેમને ગંભીર ઇજાઓ થાય છે. ઘણા પ્રાણીઓ પોતાના શરીર પર ઘા કરી બેસે છે, જ્યારે કેટલાકના હાડકાં પણ તૂટી જાય છે.
ઘણા કિસ્સાઓમાં પ્રાણીઓ કલાકો અથવા દિવસો સુધી ભૂખ્યા-તરસ્યા રહે છે. અંતે તેઓ થાક, ઈજા, ગૂંગળામણ અથવા પાણીના અભાવે મૃત્યુ પામે છે. સરકારનું કહેવું છે કે આ પ્રકારની પીડા અટકાવવા માટે જ આ કડક નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
ઓનલાઈન વેચાણ પર પણ રોક
માત્ર બજારમાં વેચાણ જ નહીં, પરંતુ ઓનલાઈન વેચાણ પર પણ સરકાર કડક વલણ અપનાવી રહી છે.
સરકારી GeM (Government e-Marketplace) પોર્ટલ પરથી Glue trapsને તાત્કાલિક દૂર કરવાની સૂચના આપવામાં આવી છે. સાથે જ અન્ય તમામ ઈ-કોમર્સ અને ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મને પણ આ પ્રોડક્ટનું વેચાણ બંધ કરવા માટે આદેશ આપવામાં આવ્યા છે.
સરકારનો હેતુ એ છે કે પ્રતિબંધ બાદ કોઈપણ માધ્યમથી આ પ્રોડક્ટ લોકો સુધી ન પહોંચે.
સરકારી વિભાગોને પણ ખરીદી અને ઉપયોગ પર પ્રતિબંધ
રાજ્યના તમામ સરકારી વિભાગો, બોર્ડ, નિગમો અને સ્થાનિક સ્વરાજ્યની સંસ્થાઓને પણ Glue trapsની ખરીદી અને ઉપયોગ ન કરવાની સ્પષ્ટ સૂચના આપવામાં આવી છે.
આગામી સમયમાં સરકારી કચેરીઓ અને જાહેર સંસ્થાઓએ પ્રાણીઓને નુકસાન ન પહોંચાડતા વિકલ્પો અપનાવવાના રહેશે.
આ પણ વાંચો: Nipun Gujarat Abhiyan: શિક્ષણમાં નવી દિશા, રાજ્યભરમાં આજથી બેઝલાઇન સર્વેની શરૂઆત
નિયમ તોડનાર સામે થશે કડક કાર્યવાહી
સરકારે સ્પષ્ટ ચેતવણી આપી છે કે પ્રતિબંધનો ભંગ કરનાર સામે કડક કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
ઠરાવ મુજબ Bharatiya Nagarik Suraksha Sanhita (BNSS), 2023, Bharatiya Nyaya Sanhita (BNS), 2023 તેમજ અન્ય લાગુ પડતી કાનૂની જોગવાઈઓ હેઠળ કાર્યવાહી થઈ શકે છે.
જિલ્લા પોલીસ તંત્ર અને Society for Prevention of Cruelty to Animals (SPCA)ને પણ ફરિયાદ નોંધવાની અને કાયદેસરની કાર્યવાહી કરવાની સત્તા આપવામાં આવી છે.
વેપારીઓ અને નાગરિકો માટે ખાસ સૂચના
સરકારે વેપારીઓને તાત્કાલિક અસરથી Glue trapsનો સ્ટોક હટાવવા અને તેનું વેચાણ બંધ કરવા જણાવ્યું છે.
સાથે જ સામાન્ય નાગરિકોને પણ અપીલ કરવામાં આવી છે કે ઘર, ઓફિસ, ગોડાઉન અથવા ફેક્ટરીમાં ઉંદરથી છુટકારો મેળવવા માટે Glue trapsનો ઉપયોગ ન કરે. તેના બદલે પ્રાણીઓને અનાવશ્યક પીડા ન પહોંચાડે તેવી અન્ય સુરક્ષિત અને માનવતાભરી પદ્ધતિઓ અપનાવવી જોઈએ.
પ્રાણી કલ્યાણ તરફ ગુજરાતનું મહત્વનું પગલું
Glue traps પરનો સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ ગુજરાતમાં પ્રાણી કલ્યાણ માટે લેવામાં આવેલા મહત્વપૂર્ણ નિર્ણયોમાંનો એક માનવામાં આવી રહ્યો છે. સરકારનું માનવું છે કે આ નિર્ણયથી પ્રાણીઓ પર થતી ક્રૂરતા ઘટશે અને લોકો વધુ માનવતાભર્યા વિકલ્પો તરફ આગળ વધશે.
હવે રાજ્યમાં Glue trapsનું ઉત્પાદન, વેચાણ, સંગ્રહ કે ઉપયોગ કરવો કાયદેસર નહીં રહે અને નિયમનો ભંગ કરનાર સામે કડક કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.